Wednesday, April 8, 2026

Η μουσική και η σιωπή

Οκ, ούτε τότε έγραφα σε χαρτί , αλλά ποιητική αδεία …. 

11 Μαρτίου 2001

"Ας βάλω λίγη Μουσική να παίξει :)" 

Δεν ξέρω τι να πω. Θα ήταν πιο εύκολο να σας αφήσω να ακούσετε κάτι. Ο ήχος δεν αποτυπώνεται στο χαρτί όμως (με εξαίρεση τις απεικονιστικές συμβάσεις που λέγονται παρτιτούρες). Ο μόνος ήχος που μπορώ να σας δώσω είναι αυτός του χαρτιού που φτιάχνετε και τσαλακώνεται ανάμεσα στα δάχτυλά σας. Και αυτόν δεν σας τον δίνω εγώ. Μόνοι σας τον φτιάχνετε και τον ακούτε ή συνήθως δεν τον ακούτε, δεν τον ακούμε δηλαδή·  είναι χαζό να ξεχωρίζω τον εαυτό μου.

Και τι σημαντικό υπάρχει άλλωστε εκεί, και ποιος τέλος πάντων είναι ο λόγος ένας τέτοιος ήχος να γίνεται αντιληπτός; Δεν είναι δα και μουσική, ένας απλός ήχος καθημερινότητας είναι. Ένας από τους πολλούς ήχους που καθημερινά μας εκνευρίζουν ή μας ηρεμούν, μας καταπιέζουν ή μας απελευθερώνουν και ποικίλουν από το χτύπημα σφυριού του καινούργιου μας γείτονα, που αποφάσισε ο άθλιος να ομορφύνει τον τοίχο του σε βάρος μας, μέχρι την διακριτική μιλιά μιας κιθάρας συνοδευόμενη από την γλυκιά ανάμνηση του βραδιού εκείνου, που ο ήχος αυτός τόσο κοντά μας έφερε.

Τι μπορεί να πει κανείς, η ερμηνεία να δώσει στην υποκειμενικότητα των αισθήσεων μας. Η απάντηση ή μάλλον, η μη απάντηση σε αυτή την ερώτηση αυτή είναι ότι δεν χρειάζεται ερμηνεία. Αρκεί η αίσθηση, που σε άλλες μορφές της ονομάζετε αισθητική ή ακόμα και τέχνη.

Για να καταλήξουμε κάπου λοιπόν, η μουσική είναι η τέχνη των ήχων, και αν θέλετε και την γνώμη μου, η τέχνη βρίσκεται εκεί που ο καθένας την βλέπει. Ακόμα και στο χτύπημα του σφυριού λοιπόν, που εκτός από την έμμεση τέχνη του πίνακα που θα κρεμαστεί εκεί, υπάρχει και η άμεση, αν και συνήθως ενοχλητική, τέχνη του σφυριού με τους ήχους και τις συνέπειες που αυτοί προκαλούν.

Τραβηγμένο θα μου πείτε, όμως καμιά φορά κάτι βγαίνει και από την υπερβολή. Και σ' αυτή την περίπτωση εγώ νομίζω ότι βγαίνουν πολλά, και είναι σίγουρο ότι βγαίνουν εφ' όσον βγαίνουν για μένα. Όχι, δεν κατέχω εγώ κάποιο περίεργο και καλά κρυμμένο μυστικό. Το μόνο που κατέχω είναι ότι εφόσον δεν θεωρώ τον εαυτό μου καλύτερο από τους άλλους, και δεν έχω βάσιμους λόγους να τον θεωρώ και χειρότερο, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι όλοι έχουμε δικαίωμα στην άποψη, όσο και αν καμία φορά αυτό ενοχλεί.

Έκφραση λοιπόν, ανάγκη και δικαίωμα, με όποιο κώδικα και αν διαλέξει κανείς. Είτε είναι ο λόγος και η γλώσσα, είτε είναι η ζωγραφική, είτε είναι η μουσική, είτε είναι και η σιωπή η ίδια, που σαν επιλογή ή ακόμα και ανεπάρκεια, λέει καμιά φορά περισσότερα.

Πως να μιλήσεις λοιπόν, με την γενικότερη έννοια και όχι μόνο με αυτή του λόγου. Πως να ακούσεις κιόλας μια και ούτε καν αυτό πια είναι εύκολο. Πως να μοιραστείς αλλά και να μοιράσεις πράγματα προσωπικά. Πως, τελικά, να μην είσαι μόνος.

Ας βάλω λίγη μουσική να παίξει γιατί η κουβέντα έγινε βαριά.

Περίεργο αλλά για 'μένα η μουσική απαντά σε τέτοια ερωτήματα. Όχι ολοκληρωτικά, αλλά απαντάει, πάντα με τον τρόπο της, και άσχετα με τον δημιουργό και σε τελική ανάλυση, τον άνθρωπο ή τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω της.

Δεν με ενδιαφέρει τι θέλει να πει, ο εκάστοτε μουσικός, τραγουδιστής ή κάθε λογής καλλιτέχνης. Δεν με νοιάζει πόσο αληθινά και αυθεντικά είναι τα τραγούδια του ή το πως και αν ο ίδιος τα βιώνει. Δεν με αφορά το κάθε λογής μάρκετινγκ, ούτε το λεγόμενο σταρ-σύστεμ με τα χιλιάδες παρακλάδια του. Το μόνο που τελικά με αφορά είναι το πως αισθάνομαι εγώ ο ίδιος και το ζητούμενο για μένα είναι να το κάνω αυτό όσο πιο συνειδητό και ξεκάθαρο γίνεται. Είναι άλλωστε άποψη μου, ότι η μουσική όπως και κάθε «τέχνη» έχει την δύναμη και την ομορφιά να ξεπερνάει τους λειτουργούς της.

Ένας κώδικας πιο ελαστικός, μια γλώσσα πιο πλούσια, ένας τρόπος του να μοιράζω και να μοιράζομαι πράγματα, σαν απλός ακροατής ή σαν ερασιτέχνης μουσικός ο ίδιος, όλα αυτά αισθάνομαι ότι μου τα προσφέρει η μουσική. Και δεν τα προσφέρει εύκολα μα ούτε εγώ ο ίδιος θα το ήθελα. Άλλωστε ακόμα μια άποψη μου είναι ότι όσο περισσότερο προχωράς σε κάτι, τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς την ανεπάρκειά σου.

Αυτό τελικά όσο βαρύγδουπο και να ακούγεται είναι και το μεγάλο κέρδος καθώς και η δύναμη για να συνεχίσεις να προχωράς. Η τουλάχιστον αυτό θα ήθελα να είναι...

(Άποψη μου πάντα...)